#0000CC Przesłona

Przesłona (ang. Aperture - A)

 
        Ilość światła wpadającego do aparatu przez obiektyw musi być wystarczająca, aby przy danym czasie naświetlania można było uzyskać obraz. Zazwyczaj warunek ten da się bez problemu spełnić, jednak często zdarza się, że ilość światła jest zbyt wielka - zwłaszcza w słoneczny dzień. Z tego powodu obiektyw wyposażono w dodatkowy element regulacyjny, zwany przesłoną lub też przysłoną, która pozwala zmniejszyć jasność obrazu w kadrze. Dzięki niej można zmieniać czas naświetlania i uzyskiwać różne efekty wizualne, ale przede wszystkim wyrównywać ogromne różnice jasności oświetlenia, występujące na przykład między porankiem a południem.
 
 
 
 

 

 
        Podobnie jak tradycyjne lustrzanki analogowe aparaty cyfrowe najczęściej posiadają przesłonę irysową, zbudowaną z kilkunastu łukowo wygiętych blaszek, które nachodzą na siebie i których obracanie powoduje powiększanie lub pomniejszanie otworu przesłony. Przesłona może być całkowicie otwarta - wówczas mamy do dyspozycji tyle światła, ile przepuszcza obiektyw - albo stopniowo zamykana, aż do bardzo małej średnicy otworu.
        Dostępne w aparacie ustawienia przesłony dobierane są w ten sposób, że każda następna wartość jest równoznaczna z zatrzymaniem dwukrotnie większej ilości światła niż poprzednia. Z tego względu mówimy na przykład o zwiększeniu lub zmniejszeniu ilości światła o "jedną przesłonę" lub "jeden stopień przesłony". Do wyrażania wielkości otworu względnego służą tzw. liczby przysłonowe, oznaczane symbolem f/. Liczby te tworzą szereg (f/2, f/2.8, f/4, f/5.6, f/8, f/11, f/16, f/22 itd.). Cyfrowe aparaty fotograficzne i wiele nowszych aparatów tradycyjnych oferuje możliwość zmiany wartości przesłony co 1/2 lub 1/3 poprzedniej wartości np.: f/2.8, f/3.2, f/3.5, f/4.0, f/4.5, f/5.0 itd.
 
        W większości nowych aparatów podczas kadrowania i mierzenia światła przesłona jest całkowicie otwarta, co znacznie ułatwia pracę - obraz na matówce czy wyświetlaczu jest jasny. Zamknięcie przesłony jest symulowane elektrycznie (i uwzględniane w pomiarze), mimo że pozostaje ona całkowicie otwarta. Dopiero podczas wykonywania zdjęcia aparat przymyka przesłonę do potrzebnej wartości, by po chwili otworzyć ją ponownie.
        Przesłona obiektywu wraz z migawką to podstawowe elementy aparatu, pozwalające regulować ekspozycję, czyli stopień naświetlenia zdjęcia. O ile przesłona reguluje ilość światła przechodzącego przez obiektyw, o tyle czas otwarcia migawki określa, jak długo światło będzie padało na powierzchnię światłoczułą. Wiele różnych kombinacji ustawienia przesłony i czasu ekspozycji daje identycznie naświetlone zdjęcia. Fotografię o takiej samej jasności zarejestrować można, wybierając przesłonę f/5,6 i czas otwarcia migawki 1/125 sekundy, przesłonę f/4 i migawkę 1/250 sekundy albo f/2,8 i 1/500 sekundy. Obowiązująca tu reguła mówi, że podwojenie otworu przesłony rekompensuje skrócenie o połowę czasu naświetlania. Takie powiązanie pomiędzy przesłoną a czasem otwarcia migawki nazywa się "wzajemnością czasu i przesłony", ponieważ wartości obydwu parametrów wzajemnie się równoważą.
        Na zdjęciach powyżej widzimy w jaki sposób zwiększenie liczby przesłony (mały otwór) wpływa na ograniczenie ilości światła docierającego do matrycy. Oczywiście możemy to zniwelować zwiększając czas otwarcia migawki a tym samym czas naświetlania matrycy. Więcej o tym po co tyle zamieszania z tą przesłoną w dziale Głębia ostrości.